Banner Breakout Wiersma-Presman 2025

Damkunst

Wiersma-Presman 2025

Wiersma-Presman 2025

Auteur: Alexander Presman
26-03-2025

En dan zijn we dertig jaar verder. En ja, de afbeelding gaat over deze laatste partij. De tijd vliegt snel en zo is de weg van damhert naar damdinosaurus voor mij ook al achter de rug.

Deze partij werd gespeeld in de laatste ronde van de reguliere competitie in de wedstrijd DIOS Achterhoek - DC Friesland. Friesland was al gekwalificeerd voor de play-offs. Voor DIOS was het de laatste kans om aan de nacompetitie te ontsnappen.

Desondanks kwam Friesland praktisch op volle kracht naar Eibergen, met ook Guntis Valneris in de gelederen. En dus was de situatie bij aanvang van de partij als volgt: Friesland (en dus Wiersma) kon eigenlijk niets verliezen, maar ook eigenlijk niets winnen. DIOS kon niets verliezen, maar toch nog wel wat winnen.

Deze details zijn van belang, want de teamcompetitie zet zijn stempel op hoe de spelers achter het bord verschijnen, en dat kan heel anders zijn dan in een individuele competitie.

Video - Wiersma-Presman 2025

Speel de video af
Bord omdraaien Bord kleur Exporteren naar pdn Download als afbeelding

Harm Wiersma - Alexander Presman (08-02-2025)

1.33-2817-212.39-3321-263.44-3911-174.31-27...
Al vroeg in de opening moet zwart keuzes maken. 4....17-22Een bekende variant is 4...6-115.50-441-6en nu kan wit een lokzet plaatsen met 6.28-23!?19x287.32x2318x298.34x2320-249.40-3414-2010.23-19!24-29?Vaak zijn zwartspelers op tijd wakker en spelen 10...24-30met een passieve, maar speelbare stand. 11.34x2313x2412.23-18!12x2313.27-2116x2714.37-3126x3715.41x1+-Volgens Turbo Dambase is alleen Paul de Heus hiervan het slachtoffer geworden. Hij verloor zo van Paul Teer in het NK Veteranen 2023. 5.28x1712x21Ik keek niet naar 6-11, maar uitsluitend naar 17-22 en 19-23. Interessant is dat door het spelen van 17-22 ik al op dit moment tot de strategie besloot die bepalend werd voor deze partij, namelijk: gaan voor tempovoordeel en proberen schijf 36 op zijn plek te houden. Het komt niet zo vaak voor dat zo vroeg een strategie wordt gekozen en daaraan consequent wordt vastgehouden, althans niet in mijn partijen. 6.33-287-127.38-336-118.43-38...
In mijn jonge romantische jaren ging ik enkele keren de ruil 27-22, 28-23 en 33x31 op onorthodoxe wijze tegen. Het meest succesvol hierin was ik in een opmerkelijke partij tegen Anatoli Gantwarg in het internationale uitnodigingstoernooi Minsk 1986, zie ook Anatoli Gantwarg - Alexander Presman. 8....19-239.28x1914x23Natuurlijk laat ik 27-22 en 28-23 niet toe. Na de door mij genomen ruil sta ik 4 tempi voor. 10.33-28...
Hier moest ik wat meer tijd besteden. Natuurlijk kun je in zo'n stand nog niet veel concreets berekenen. Toch wordt het verloop van de partij hier al behoorlijk bepaald. 10....1-6Je wilt schijf 1 liever niet spelen. Maar 10...9-1411.28x1914x23als alternatief vond ik nog minder. 12.38-33
12....13-19??13.37-3126x2814.33x2421x3215.42-3720x2916.37x1913-19 is geen lokzet. Maar dat zwart 13-19 hier en later niet kan spelen, bepaalt in dit type positie eigenlijk alles. Daardoor kan wit lang op de korte vleugel spelen, en deze strategie is vaak succesvol. Nee, niet altijd. Maar je moet goede zenuwen hebben om je tegenstander zo te laten spelen. Zeker als je tegenstander Harm Wiersma is, die ik in een dergelijk speltype honderden partijen heb zien winnen.
Bovendien, zolang veld 19 open is, heeft wit altijd de mogelijkheid om af te ruilen met 32-28. Als na lang spelen op de korte vleugel wit daar enig overwicht verkrijgt, kan dit plan ook goed werken.
11.28x1913x24Ik sta nu 6 tempi voor. 12.38-3310-1413.34-30...
13....5-10Zwart kan hier al opstoten: 13...24-2914.33x2420x2915.49-438-1316.50-442-817.39-34en zwart moet een zet als 4-10 spelen, wat ik liever niet doe. De omstandigheden om gelijk naar veld 29 te gaan, zijn dus minder gunstig dan in de partij. Daar win ik eerst nog extra tempi. Ook voorkom ik dat wit zich permanent op veld 25 nestelt, maar ruil juist de randschijf af om nog meer tempi te winnen. 14.30x1914x23Wij blijven tellen: +8. 15.35-30...Wij zagen allebei de tactische variant 15.49-4310-14
16.37-3126x2817.33x138x1918.36-3121x3219.43-3832x3420.40x72-821.7-19-13Maar dat leidt tot een snelle remise en dat wilden beide spelers niet.
15....23-29!Nu is het juiste moment. 16.33x2420x2917.30-25...Als je de uitslag van de partij kent, weet je ook dat het ergens misging voor degene die de partij verloor. Mogelijk is de partijzet niet goed.
Wit weet dat hij altijd 36-31 en 39-33 kan spelen met het terugwinnen van tempi. Maar:
a) Deze ruilen winnen niet zo veel tempi, waardoor wit dus achterblijft in ontwikkeling.
b) De ruilen bezorgen wit een schijf op 28. Zwart kan rond deze schijf gaan spelen (bijvoorbeeld half-klassiek). Ook kan zwart deze schijf altijd ruilen, wat extra tempowinst betekent.
Ik denk dat Wiersma besefte dat dit eens zou gebeuren. Maar passief afruilen en dan nog een mindere stand krijgen? Dat past zeker niet in het karakter van een veelvoudig wereldkampioen. In de partij probeert Wiersma dit ruilplan niet te voorkomen, maar uit te stellen.
Het volgende plan werkt ook niet: 17.50-4410-1418.40-3529-34
19.32-28?21x2320.42-3834x3221.37x109-14!22.10x194-10 en zwart wint een schijf.
17....10-1418.40-358-1319.35-302-8
20.49-44...Ik vind dit een enigszins bijzondere keuze. Niet dat 20.45-40de situatie drastisch verandert, maar die zet is toch wat harmonieuzer. Er zou kunnen volgen: 20....14-2021.25x149x2022.30-2429-3323.39x2820x2924.42-3829-3425.40x2926-3126.37x1711x24met passief spel voor wit. 20....14-2021.25x149x20Wij vergeten niet te tellen: +12! 22.30-254-923.25x149x20
+16! Dat zie je niet zo vaak met het bord nog vol schijven. 24.45-403-925.36-31...Hoe teleurstellend is het, maar wit kiest nu toch voor plan B. Hoewel het verstandig is, had Wiersma denk ik op dit moment spijt dat hij dat niet eerder heeft gedaan. 25....9-1426.39-3329x3827.32x4321x3228.37x2826x3729.41x32...
De stand is open geworden. Maar zwart heeft nog steeds 10 tempi voordeel. De afwezigheid van de formatie 9-13-18 maakt het spel rond schijf 28 minder perspectiefrijk. En zo besluit zwart gewoon nog 2 tempi te pakken.
Het materiaal op het bord is uitgedund, en objectief gezien is de stand natuurlijk in evenwicht. Maar het past niet in het karakter van Wiersma om een passieve stand lang te moeten verdedigen om uiteindelijk met remise als hoofdprijs weg te gaan. Straks zal hij enkele zetten doen die verbazing wekken bij commentatoren. Maar die zetten komen voort uit diezelfde aard - Wiersma wil niet met de handen voor het gezicht zich puur toeleggen op verdedigen, maar enige schijn van tegenspel krijgen.
Ondertussen begint de klok ook een steeds grotere rol te spelen. Naast zijn tempovoordeel kreeg zwart gaandeweg ook een aanzienlijk tijdsvoordeel.
29....18-2230.28x1711x2231.46-41...
Deze partij is nuttig om te begrijpen waarom je de waarde van de stand niet altijd kunt baseren op een computerevaluatie. Ondanks alles wat ik beschrijf, is de stand voor de computer niet eens een honderdste beter voor zwart.
Waarom? Omdat bij remise beide spelers een punt krijgen. Voor de computer is deze stand van 9 tegen 9 gewoon potremise. Wat een mens als "groot voordeel" ervaart, is voor Kingsrow simpelweg niet relevant.
31....12-17Op Toernooibase riep deze zet vragen op. Men vond 6-11 mooier. Mijn commentaar daarop was: "Wat betreft 12-17, dat is een kwestie van smaak en spelopvatting. Mijn overweging was dat bij een tempovoordeel de controle over het centrum niet langer het belangrijkste is - zwart had die controle al. De vraag is dan wat je vervolgens met die controle doet. Mijn idee was dat als ik ooit via 21-27 een aanval zou plaatsen, schijf 11 een cruciale verdediging zou zijn."
Ik voeg alleen toe dat dreiging sterker is dan gevaar. Als je onder druk staat (ook, en op een gegeven moment vooral, van de tikkende klok), dan kan een aanval via 27 meer dreiging lijken te hebben dan in werkelijkheid het geval is.
32.41-378-12
33.32-27?...Hoewel de remisegrens nog lang niet overschreden is, voorzie ik deze zet toch van een vraagteken. Een koppel schijven minder en twee tempi meer wegen niet op tegen een randschijf op 26 en definitief geen echt tegenspel meer. 33....22x3134.37x266-1135.42-3717-2236.47-4111-1737.43-3814-1938.41-3613-1839.37-3119-23
40.48-43...Zwart maakt gebruik van zijn tempovoordeel en brengt snel veel schijven naar het centrum. Zetten als 38-32 of 31-27x27 krijgen standaardreacties - respectievelijk 22-28 of 17-22 - waardoor wit weer wordt teruggeworpen. Toch blijft het binnen de remisegrenzen. 40....20-2441.44-39...Ik denk dat Wiersma dacht hier een vaste remisevariant te hebben berekend en gewoon de giftige 49e zet van zwart heeft overzien.
41....23-28
42.31-27...De zwarte schijven zijn uiterst geconsolideerd en wit moet op de dunne rand tussen verlies en remise opereren, wat zeker niet iets is waar Wiersma aan gewend is. Wit kan hier ook kiezen voor: 42.40-3415-2043.31-2722x3144.26x3717-2245.50-4412-1746.38-32
46....24-29Ook 46...28-3347.39x2822x33komt in aanmerking, hoewel het eveneens remise is: 48.43-3918-2249.39x2822x3350.34-2933-3851.32x4324x3352.36-3116-2153.43-3833x4254.37x4817-2255.31-2621-2756.44-3920-2457.48-4222-28
58.42-37!24-2959.37-3127x3660.26-2136-4161.21-1741-4662.39-33=
47.32x2129x3848.37-3238x2749.21x3222-2750.32x2116x2751.39-3320-2452.33-2824-2953.36-3127x3654.28-22=
42....22x3143.26x3717-22!44.37-3112-1745.40-3415-2046.50-44...
46....16-21!Zie het commentaar bij de 41e zet. Wiersma moet hebben gedacht dat zwart hier 46...28-3347.38x2924x3348.39x2822x33zou spelen. Hij zou dan op de volgende geforceerde wijze remise hebben gemaakt: 49.31-2720-2550.36-3118-2351.31-2623-2852.44-4033-3953.40-3539x4854.27-2248x3055.22x1116x756.35x24=Als ik mijzelf in deze partij moet prijzen, dan is het dat ik:
- me ervan bewust was dat mijn tegenstander op deze remisevariant mikte.
- een verrassing heb voorbereid.
- op een gegeven moment sneller begon te spelen, om naast druk op het bord nog druk op de klok toe te voegen.
47.31-2721x3248.38x2722x3149.36x2718-23!
Daar is hij. De verrassing komt hard aan, met nog maar een paar minuten op de klok. Ineens moet wit een schijf offeren. 50.34-30!...50.27-22?23-29!51.34x3217x37-+50.43-38?17-22!51.27x2924x42-+50.44-40?17-22!51.27x2924x3552.43-3835-40!53.34x4520-2454.45-4024-29-+50.34-29?24x3351.27-2217-21!zugzwang. 50....24x3551.27-22?...Nu is het verloren, hoewel zwart nog moet uitkijken voor enkele addertjes onder het gras. Remise is 51.43-38!28-32en nu: A)52.27-21!32x3453.21x1234-4054.44-3940-4555.12-8Wit maakt gebruik van schijf 20, die naar de veilige kant moet 55....20-2556.8-345-5057.39-3423-28
Tijdens de partij dachten we allebei dat dit eindspel verloren was voor wit. En dat klopt ook als je dat in het algemeen evalueert. Maar als wit direct actie onderneemt, is er nog een nauwe ontsnapping: 58.34-29!en zwart kan niets ondernemen tegen deze opmars 28-3259.29-2450-3360.3-21=
B)Niet goed is de plakker 52.27-22?32x3453.22x1123-2854.11-728-3355.7-2
55.7-134-39-+33-39!56.44x3334-3957.33x4420-2458.2x3035x24met winst door oppositie.
51....17-2152.22x3321-2753.43-3827-3154.38-3231-36
55.39-34...Na 55.33-28wint zwart als volgt: A)55....23-29!56.28-2236-4157.22-1741-4658.32-2746-1959.27-2220-24!60.17-1229-34!61.39x3019-1062.30x1910x8-+B)Niet goed is 55...36-41?56.28x1941-46
57.32-27!en niet 57.39-34?46x4958.19-13vanwege 58....49-27!59.13-827-13!60.8x1920-2461.19x3035x24-+46x1458.27-2214-2359.22-1723-760.39-34!7x4961.17-12=
55....36-41
Wit geeft het op. Belangrijk is dat zwart na 56.33-29...niet 56...41-46? speelt waarna de meerslagregel wit remise brengt, maar 56....35-40!doet. 57.29x1840x4958.32-28...
Zwart kan nu bijvoorbeeld als volgt winnen: 58....41-4659.28-2249-3560.22-17...60.18-1246-23!60....46-2861.17-1228-11-+Deze publicatie is mede tot stand gekomen door een financiële bijdrage van Johan Krajenbrink.

Klik hier om terug te keren naar het overzicht.
(Taal)fout gezien? Mail naar [email protected].